Banner chúc mừng năm mớiBanner chúc mừng năm mới
Đảo hoa ở Kon Trang Long Loi- Tác giả: Ban NguyễnĐảo hoa ở Kon Trang Long Loi- Tác giả: Ban Nguyễn
Quốc bảo Sâm Ngọc Linh K5Quốc bảo Sâm Ngọc Linh K5
Thác Pa Sỹ- Tác giả: Đào Phúc Quang VũThác Pa Sỹ- Tác giả: Đào Phúc Quang Vũ
Tiếng vọng- Tác giả: Nguyễn Thế ĐứcTiếng vọng- Tác giả: Nguyễn Thế Đức
Lợp mái nhà Rông-Tác giả: Nguyễn BanLợp mái nhà Rông-Tác giả: Nguyễn Ban
Hoa mai anh đào khoe sắc- Tác giả: Bùi Thanh TrungHoa mai anh đào khoe sắc- Tác giả: Bùi Thanh Trung
Nét mới trên lòng hồ thủy điện Plei Kroong- Tác giả: Huy ĐằngNét mới trên lòng hồ thủy điện Plei Kroong- Tác giả: Huy Đằng

Nồng nàn hát đúm


Ngày đăng: 28-11-2023

Hát đúm là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc đóng vai trò quan trọng và không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Mường ở thôn Hào Phú, xã Đăk Kan, huyện Ngọc Hồi.

Trong đời sống tinh thần của người Mường, hát dân ca là một hình thức sinh hoạt không thể thiếu. Dân ca của người Mường cũng có nhiều loại như hát đúm, hát sắc bùa, hát ru. Trong đó, hát đúm là loại hình sinh hoạt văn hóa bình dị nhất, vì ai cũng có thể hát được, hát không cần nhạc đệm mà chủ yếu dựa vào tài ứng khẩu của người hát.

Nghệ nhân Đinh Văn Thiệu - người am hiểu về hát đúm của người Mường cho biết, lúc nhỏ, ông thường được bố mẹ cõng trên lưng và hát ru bằng lời hát đúm. Giai điệu bài hát ngấm dần vào tiềm thức, đến khi lớn lên, bố mẹ lại dạy cho cách hát, cách luyến láy nhịp điệu.

Các nghệ nhân ở thôn Hào Phú, thôn Hòa Bình cùng nhau hát đúm. Ảnh: NS

Theo ông Thiệu, hát đúm còn được gọi là hát hội, hát đối. Nội dung hát đúm rất đa dạng và phong phú, gắn với những phong tục văn hóa lâu đời của đồng bào dân tộc Mường ở tỉnh Hòa Bình, từ chuyện chào hỏi, tình yêu đôi lứa, mùa màng, phong tục tập quán, chúc tụng nhau dịp tết đến ca ngợi quê hương, đất nước. Khi chuyển vào xã Đăk Kan sinh sống, ông vẫn ngày đêm miệt mài bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật của dân tộc.

“Nét đặc sắc của hát đúm thể hiện sự hiểu biết sâu rộng của hai bên tham gia. Người hát tự đặt lời bài hát hoặc vận dụng từ vốn kho tàng dân ca của dân tộc mình. Qua việc đối đáp giữa hai bên nam - nữ, thể hiện được khả năng ứng xử nhanh nhẹn, vốn hiểu biết về nhiều mặt, đây là “kênh” để trai gái ướm lời, thử lòng nhau, tìm hiểu nhau. Đó cũng chính là lý do khiến hát đúm được trai gái người Mường rất yêu thích. Một số lời ca còn phản ánh nội dung nghi lễ, chứa đựng sắc thái riêng, độc đáo của dân tộc Mường”- ông Thiệu cho hay.

Còn theo ông Bùi Quốc Hùng- người có uy tín của thôn Hào Phú, hát đúm là hình thức hát nói mang tính cộng đồng, cộng cảm, lối hát giao duyên càng nghe càng say mê, bởi vậy hát đúm như lời ướm gửi, hẹn ước của trai gái người Mường trao cho nhau bằng sự đối đáp tinh tế, đằm thắm. Ngày xưa, mỗi dịp hội làng người Mường thường tổ chức lễ hội hát giao duyên giữa trai và gái. Trong lễ hội hai bên vừa hát, vừa ném quả còn (còn gọi là quả đúm) cho nhau, nên gọi luôn lối hát này là hát đúm.

“Nội dung hát đúm thường rất phong phú, giàu chất thơ, các câu hát thường mượn cảnh vật thiên nhiên để ví von trao gửi tâm tình, nên làn điệu hát đúm thường nhẹ nhàng, bay bổng, trữ tình. Tại các lễ hội, câu hát mở đầu là hát chào, hát mừng khi gặp nhau, tiếp theo là các phần hát giao hẹn, hát hỏi, hát đố, hát mời, hát họa, hát huê tình, chinh phu, chinh phụ, hát cưới, hát lính, hát thư và kết thúc là hát ra về”- ông Hùng chia sẻ.